Một "thoáng" về giáo dục đại học ở Việt nam

Cậu con trai thứ hai của mình hiện nay đang là sinh viên năm thứ tư của Đại học Quốc tế , thuộc Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh . Khi cho con thi vào trường này , vợ chồng mình cũng đã cân nhắc rất nhiều . Có lẽ cũng hiếm có ở nơi nào mà các bậc phụ huynh phải lao tâm khổ tứ nhiều cho “sự học hành” của con như ở đất nước Việt Nam chúng ta. Cái “ đoạn trường “ lo cho con , cho những người chủ tương lai của đất nước gần như đặt toàn bộ lên vai các ông bố bà mẹ khốn khổ , xã hội hầu như không có một vai trò gì trong những đầu tư cho nguồn nhân lực tương lai này , nếu không nói xã hội còn chất lên vai cha mẹ những gánh nặng trĩu cả về vật chất và tinh thần .
Khi con phải chọn trường để học , bọn mình cũng suy nghĩ rất nhiều . Nói về lí, thì thực ra , chuyện lựa chọn này , nên để cho con cái quyết định là chính , bố mẹ chỉ nên làm “ quân sư quạt mo “ thôi . Bởi vì khi thanh niên tốt nghiệp phổ thông trung học , chúng phải có đủ độ chín chắn và khôn ngoan để chọn ngành nghề cho tương lai . Nhưng ở Việt nam , với nền giáo dục như hiện nay , một thực tế là một thanh niên 17 , 18 tuổi mới tốt nghiệp phổ thông , hoàn toàn chưa được trang bị đủ những kĩ năng sống cần thiết , chưa được giáo dục để trưởng thành về nhân cách để chịu trách nhiệm về mọi hành vi của mình … lỗi này thuộc về cả gia đình và nhà trường . Các học sinh Việt nam hiện nay , khi tốt nghiệp phổ thông Trung học phần lớn đều quá non nớt , lờ ngờ như gà công nghiệp và hầu như chưa có những quan tâm đúng ra phải có ở lứa tuổi này về xã hội , về đất nước , về cả tương lai nghề nghiệp của mình. Người ta thường nói , trẻ em Việt Nam hiện nay “dậy thì sớm nhưng trưởng thành muộn” .
Trường ĐH Quốc tế với hứa hẹn sẽ dạy theo giáo trình ĐH của nước ngoài (Havard ), rồi thực tập nước ngoài , giáo sư nước ngoài có uy tín , … và tất cả các môn đều học bằng tiếng Anh . Thấy đây là một trường phần nào đáp ứng được những mong muốn của mình nên cậu con trai đã được quyết định cho thi vào trường . Thi vào với kết quả khá rạng rỡ, điểm cao thứ nhì của khoá đó và nhận được học bổng của trường . Sau 12 năm học phổ thông , với cách dạy dỗ như hiện nay , mọi đứa trẻ đều có khuynh hướng thụ động , ít sáng tạo , sách vở … con mình cũng vậy . Do đó , bọn mình động viên cho cháu học ngành Kinh tế, dù thực ra nó sở trường về Toán và các môn khoa học tự nhiên hơn . Nhưng mình muốn cho con hoà nhập và cởi mở hơn , “ đời “ hơn.
Bây giờ , nó đã học năm thứ 4 , chuẩn bị ra trường , đang làm khoá luận tốt nghiệp . Mình muốn kể cho các bạn nghe con mình đã làm khoá luận ra sao .
Chương trình cuả trường dành cho năm học thứ 4 là đi thực tập và làm khoá luận tốt nghiệp . Để tìm chỗ thực tập , cả đám sinh viên “tự thân vận động “ … đi phỏng vấn , xin thực tập , không có ai hướng dẫn theo dõi gì cả. Mình cảm giác cả lũ thanh niên chạy như vịt để tìm chỗ làm … sợ hết thời gian thực tập mà vẫn không xin được việc . Không thầy , không đề tài , không mục đich yêu cầu …Đến khi làm khoá luận thì đúng là quá khổ sở. Không gặp được thầy ( thầy đi công tác , thầy đi nước ngoài … ) , năm lần bảy lượt hẹn mới gặp được . .. đề tài do sinh viên tự chọn lấy . Giúp đỡ duy nhất của thầy là “vứt” cho một luận văn làm từ thập niên 70 , cũ rich về Nhà máy xi măng Hà Tiên của một ai đó .
Thế rồi , thấy nó cũng đọc , cũng gõ lách cách … . Chỉ biết nó rất ít gặp được thầy , đâu hai ba lần gì đó cho nên “ học hỏi“ từ thầy chắc là cũng ít ỏi . Sát ngày nộp , nó tìm cách xin thầy một cái hẹn …Và mang “công trình” của mình lên trình thầy thì được thầy phán một câu xanh rờn :” - Đề tài cậu chọn dở quá, chắc là phải làm lại đề tài khác và bảo vệ sau" (tức là 6 tháng nữa) . Vốn là một anh chàng khá tự tin và chuyên cần , nó mang đề tài về sửa lại và thuyết phục thầy chấp nhận đề tài của mình , Thầy chấp nhận , nhận khoá luận và hẹn gặp lại sau một tuần nữa . Ngày tháng trôi qua , hạn nộp cho khoa đã hết mà “chú” sinh viên không thể liên lạc được với thầy . Thực ra bảo vệ sau nửa năm nữa không phải là chuyện quá lớn nhưng đối với cậu con trai mình thì mình thấy cũng rất xót xa . Nó học các năm kết quả rất tốt . Nhìn cuốn khoá luận của con , gần 80 trang , viết bằng tiếng Anh , trình bày chững chạc . Mình không thể tìm được lí do im lặng khó hiểu của thầy ( có lẽ là thầy không buồn đọc vì đang bận rộn việc gì đó ?) . Qua một vài người bạn có biết thầy , mình cũng có nhắc khéo về chuyện thầy nên đọc và kí vì thời hạn nộp khoá luận đã hết . Chỉ được nghe thấy thầy trả lời : “Tôi đang đọc , không có vấn đề gì đâu !” . Lại chờ đợi tiếp , không hề có một tín hiệu nào , ngày bảo vệ cũng gần kề. Ông cụ nhà mình , vốn là một GS , trước đây cụ làm ở Bộ Giáo dục , môi trường Đại học là môi trường của cụ và cụ rất am hiểu về những quy trình đào tạo trong nhà trường . Hiện nay, cụ vẫn tham gia các hoạt động khoa học và hướng dẫn nghiên cứu sinh . Ông cảm thấy không thể đành lòng vì cậu cháu cứ chạy quanh, lúng túng như “gà mắc tóc “ . Ông đã có những tác động để nhắc thầy đọc khoá luận . Và thứ 3 vừa rồi , thầy mới cho con mình gặp , trả lại khoá luận và kí ( không hề sửa một chữ nào ) . Nhận được khoá luận từ thầy thì văn phòng Khoa cũng không nhận nữa , tuy còn 5 ngày nữa mới đến ngày bảo vệ . Thế là thất vọng não nề , nó cũng định nhờ thầy nói giúp với Khoa ( vì thầy là một vị trong Ban Giám hiệu nhà trường ) , nhưng thầy thờ ơ :
“- Chuyện nộp cho Khoa là chuyện của sinh viên , quá hạn hay không tôi không quan tâm “.
Chiều nay , trong một cố gắng cuối cùng , “chú” sinh viên đến trường để xem có thể năn nỉ làm một danh sách bảo vệ bổ sung không (hy vọng rất mong manh ).
Có lẽ là phải đợi đến tháng 12 , con trai mình mới bảo vệ được .
Sáng nay , nó nói với mình : “ Thôi , không có bằng con cũng đi làm đây . Con đăng kí đi làm ở Đồng Nai rồi . “ Mình hỏi : “- Con đang làm ở công ty này cũng tốt rồi , sao phải đi Đồng nai làm gì ?” ( Chả thấy giải thích gì cả - Chán thật !) . Hiện nay nó đang làm ở công ty AAA , lương sinh viên thôi cũng đã 6 triệu rồi ) ...
Thôi , cũng dông dài một chút để chia sẻ với các bạn một bức xúc . Rồi sau này ra đời , con chúng mình sẽ còn gặp vô vàn những khó khăn , có thể chúng nó sẽ gặp phải những con người thờ ơ vô trách nhiệm với cuộc đời chúng. Tuy nhiên , chúng mình , những người làm cha làm mẹ lúc nào cũng mong muốn cho con cái gặp nhiều may mắn trong cuộc đời , mong sao nếu cho chúng có gặp phải những sóng gió thi đó cũng là những sóng gió giúp cho chúng nên người …